Ako sa stara┼ą o orchideu

Orchidea je kvet, ktor├Ż v├ís o─Źar├ş u┼ż na prv├Ż poh─żad. Pr├íve preto si ju mnoh├ş zak├║pia aj do dom├ícnosti.  Ob├Żvacia ─Źi in├í izba s orchideou dostane celkom nov├ę ─Źaro. Ako tie┼ż in├ę izbov├ę rastliny, aj orchidea potrebuje spr├ívnu starostlivos┼ą. Na to, aby kr├ísne kvitla, vy┼żaduje vhodn├║ z├ílievku, hnojenie aj stanovisko. O v┼íetkom, ─Źo budete pre pestovanie orchidey potrebova┼ą, sa dozviete v na┼íom kr├ítkom n├ívode.

Kam orchideu umiestni┼ą a ako ─Źasto ju polieva┼ą ÔÇö to s├║ len niektor├ę z ot├ízok, ktor├ę si pred t├Żm, ako za─Źnete orchideu pestova┼ą, polo┼ż├şte. Okrem toho v├ím prezrad├şme ako ju zastrih├íva┼ą, prihnojova┼ą a kedy je vhodn├ę orchideu pres├ídza┼ą. V z├ívere─Źnej ─Źasti ─Źl├ínku sme pre v├ís pripravili nie─Źo aj na t├ęmu, ako orchidei rozmno┼żova┼ą.

Ktor├║ si vybra┼ą?

Orchide├ş existuje mnoho druhov. Len na Slovensku mo┼żno v pr├şrode n├íjs┼ą a┼ż 79 jej poddruhov. M├┤┼żete ich n├íjs┼ą na mokradiach, pasienkoch aj v lesoch. Na svete sa vyskytuje nieko─żko tis├şc druhov orchide├ş. ┼á─żachteniu tohto kvetu sa venuj├║ aj ─żudia. Dodnes pozn├íme viac ako 100 tis├şc kr├ş┼żencov tejto rastliny.

Orchidey sa po─Źas svojho v├Żvoja prisp├┤sobili r├┤znym podmienkam. M├┤┼żete sa preto stretn├║┼ą s druhmi, ktor├Żm vyhovuje sucho, nedostatok svetla ─Źi naopak viac vlahy. Z rozmanitosti tohto kvetu spomenieme niektor├ę jeho najzn├ímej┼íie druhy.

Orchidea Cymbidium

Rod Cymbidium sa vyskytuje v ju┼żnej a juhov├Żchodnej ├üzii a v Austr├ílii. V r├ímci neho m├┤┼żete n├íjs┼ą desiatky poddruhov. K tomuto mno┼żstvu pridal ─Źlovek ┼í─żachten├şm nieko─żko tis├şc ─Ćal┼í├şch. Orchidea Cymbidium m├┤┼że ma┼ą kvety od 5 cm a┼ż do viac ako 9 cm.

Orchidea Vanda

Orchidea Vanda rastie na Sr├ş Lanke, v Indii a juhov├Żchodnej ├üzii. V pr├şrode sa vyskytuje a┼ż 50 poddruhov s mnoh├Żmi farebn├Żmi vari├íciami. Ob─żubuje vlhk├ę prostredie a mierne a┼ż vy┼í┼íie teploty.

Orchidea Dendrobium

Skupina s viac ako 900 druhmi sa vyskytuje v ju┼żnej a juhov├Żchodnej ├üzii, Austr├ílii a na tichomorsk├Żch ostrovoch. V prirodzen├Żch podmienkach sa prisp├┤sobila dlh┼íie trvaj├║cim obdobiam vlhka a sucha. Aj tento druh vynik├í rozmanitos┼ąou farebnej ┼ík├íly od bielej, cez modr├║, fialov├║ a┼ż po ─Źerven├║. 

Orchidea Paphiopedilum

Orchidea Paphiopedilum sa vyskytuje v oblastiach Indie, ju┼żnej ─î├şny, na Filip├şnach, Novej Guinei a ┼áalam├║nov├Żch ostrovoch. A┼ż dodnes s├║ st├íle objavovan├ę jej nov├ę druhy. Vyzna─Źuje sa tuh├Żmi kvetmi lesklej tlmenej farby. Okrem nieko─żk├Żch druhov, ktor├ę maj├║ radi chladnej┼íie prostredie, ob─żubuje tepl├ę podmienky.

Orchidea Phalaenopsis

Tomuto druhu sa dobre dar├ş v bytoch, preto je Phalaenopsis ob─ż├║benou vo─żbou pre za─Źiato─Źn├şkov s pestovan├şm orchide├ş. Vo vo─żnej pr├şrode ju m├┤┼żete n├íjs┼ą v tropickej ├üzii a┼ż po severn├║ Austr├íliu. Na obl├║kovitej stonke m├í ploch├ę kvety s farebn├Żm n├ídychom v bielej farbe alebo s farebn├Żm n├ídychom ru┼żovej a fialovej. Pestovaniu tohto druhu sa budeme venova┼ą v ─Ćal┼íom texte.

Kam umiestni┼ą orchideu

R├┤zne druhy orchide├ş si vy┼żaduj├║ ┼ípecifick├║ starostlivos┼ą. Tak je to aj s ich umiestnen├şm. Odroda Phalaenopsis, zn├íma aj pod n├ízvom li┼íajovec, vy┼żaduje dostatok tepla a svetla. Najvhodnej┼í├şm stanoviskom je okno obr├íten├ę na v├Żchod. M├┤┼żete zvoli┼ą aj okno na ju┼żnej alebo z├ípadnej strane.

Pozor v┼íak na priame svetlo. To zhor┼íuje kvalitu listov, ktor├ę postupne zo┼żltn├║ a opadn├║. Preto je okno na priamom slnku potrebn├ę zatieni┼ą, aby slne─Źn├ę l├║─Źe nedopadali priamo na rastlinu. Orchidea Phalaenopsis v├ím pri spr├ívnej starostlivosti bude svojimi kvetmi robi┼ą rados┼ą aj nieko─żko mesiacov.

Teplota a vlhkos┼ą vzduchu

Pri h─żadan├ş vhodn├ęho stanovi┼í┼ąa myslite aj na optim├ílnu vlhkos┼ą vzduchu. Mala by by┼ą 50 % a┼ż 75 %. Vlhkos┼ą vzduchu m├┤┼żete zv├Ż┼íi┼ą tak, ┼że kvet postav├şte do t├ícky s kamienkami a vodou. T├í bude nielen zavla┼żova┼ą rastlinu ale sa aj odparova┼ą do okolia.

Teplota, ktor├í orchidei Phalaenopsis prospieva je medzi 18 a 27 ┬░C. No─Źn├ę teploty by sa mali pohybova┼ą okolo 18 ┬░C. Denn├ę od 22 do 27 ┬░C. Nie je vhodn├ę vystavova┼ą ju prievanu. Cirkul├ícia vzduchu by mala by┼ą pr├şjemn├í.

Ako polieva┼ą orchideu

Orchidea vy┼żaduje spr├ívne mno┼żstvo z├ílievky. Nebezpe─Źenstvo pre ┼łu znamen├í najm├Ą preliatie. Orchideu je potrebn├ę polieva┼ą raz za t├Ż┼żde┼ł a┼ż 10 dn├ş. Na zalievanie je najvhodnej┼íia da┼ż─Ćov├í alebo vychladnut├í, prevaren├í voda. Pozor na to, aby substr├ít nebol pr├şli┼í vlhk├Ż. A to najm├Ą v zimn├Żch mesiacoch, kedy je vhodn├ę zalieva┼ą len raz za 10 dn├ş. V obdob├ş kvitnutia zalievajte raz za 7 dn├ş.

Aby ste jej zabezpe─Źili ide├ílne podmienky, m├┤┼żete ju pestova┼ą v ┼ípeci├ílnom kvetin├í─Źi pre orchidei. Tento kvetin├í─Ź sa sklad├í z obalu a vn├║tornej ─Źasti, ktor├í je vybaven├í kn├┤tmi. Kn├┤ty z vonkaj┼íej n├ídoby nas├ívaj├║ vodu, ktor├í potom neust├íle zvlh─Źujte substr├ít. V─Ćaka tomu m├í orchidea st├íle dostatok vlahy bez toho, aby doch├ídzalo k premo─Źeniu kore┼łov. Pr├íve premo─Źenie kore┼łov je pre orchideu nebezpe─Źn├ę a to dokonca viac ako sucho.

Ako hnoji┼ą, zastrih├íva┼ą a pres├ídza┼ą

Orchidea bude v obdob├ş kvitnutia potrebova┼ą prihnojovanie. Vyberajte z ponuky organick├Żch hnoj├şv ur─Źen├Żch pr├íve pre tento druh. Mali by obsahova┼ą bielkoviny a l├ítky potrebn├ę na zv├Ż┼íenie odolnosti proti ┼íkodcom a chorob├ím.

Po─Źas vegeta─Źn├ęho obdobia raz do mesiaca pridajte do z├ílievky hnojivo s obsahom dus├şka, ┼żeleza, zinku a mang├ínu. Na trhu n├íjdete r├┤zne pr├şpravky, ktor├ę jednoducho prid├íte do vody na polievanie. V┼íetky obsiahnut├ę l├ítky s├║ rozpustn├ę vo vode a rastlinka si ich z nej bude vedie┼ą postupne z├şskava┼ą. V zimnom obdob├ş neprihnojujte.

Ako striha┼ą orchideu

Po odkvitnut├ş skontrolujte listy, stonku aj v├Żhonky, ─Źi nie s├║ zo┼żltnut├ę alebo such├ę. Tak├ęto v├Żhonky ostrihajte. Rastlinu t├Żm odbremen├şte od vy┼żivovania odumieraj├║cich ─Źast├ş a podpor├şte jej rast. Nestrihajte zelen├ę ─Źasti rastliny. Zastrihnut├ę ─Źasti by mohli odumrie┼ą. Po odkvitnut├ş a ostrihan├ş premiestnite ─Źrepn├şk na chladnej┼íie miesto, kde str├ívi obdobie vegeta─Źn├ęho pokoja.  

Ako pres├ídza┼ą orchideu

Na pres├ídzanie je vhodn├Ż ─Źas, kedy orchidea nekvitne. Nepres├ídzajte viac ako raz ro─Źne, to tejto rastlinke neprospieva. De┼ł pred napl├ínovan├Żm presaden├şm pridajte do z├ílievky hnojivo obohaten├ę o ┼żiviny. Pri vyberan├ş orchidei z ─Źrepn├şka bu─Ćte opatrn├ş. Nemali by ste naru┼íi┼ą jej kore┼łov├Ż syst├ęm.

Korene pozorne prezrite a odstrihnite zoschnut├ę konce. Takto o┼íetren├║ rastlinu vlo┼żte do nov├ęho kvetin├í─Źa a korene jemne obsypte substr├ítom ur─Źen├Żm na pres├ídzanie orchide├ş. Nezatl├í─Źajte, aby substr├ít zostal vzdu┼ín├Ż. Po presaden├ş ju nepolievajte 5 dn├ş. Namiesto toho jej listy zvlh─Źite pokropen├şm vodou. ─îrepn├şk, do ktor├ęho pres├ídzate, by nemal by┼ą pr├şli┼í priestrann├Ż. Orchide├ím vyhovuj├║ men┼íie kvetin├í─Źe.

Rozmno┼żovanie orchide├ş

Orchideu m├┤┼żete aj rozmno┼żova┼ą. Budete tak m├┤c┼ą urobi┼ą, ke─Ć na hlavnej stonke n├íjdete nov├Ż v├Żhonok. Vy─Źkajte, k├Żm bude ma┼ą v├Żhonok dostatok korienkov, aby sa dok├ízal s├ím uja┼ą. Mal by ma┼ą minim├ílne ┼íes┼ą korienkov a samostatn├ę listy. Potom skontrolujte, ─Źi netrp├ş ┼żiadnym ochoren├şm ─Źi ples┼łami. Ak je v poriadku, z├şskali ste rastlinku na presadenie.

Pri odde─żovan├ş vyberte miesto, kde je spojenie s p├┤vodnou rastlinou najten┼íie. Opatrne v├Żhonok odre┼żte a zasa─Ćte ho do samostatn├ęho kvetin├í─Źa. Pre nov├║ rastlinu vytvorte rovnak├ę podmienky, ako mala p├┤vodn├í rastlina.

Záver

Kr├ísny kvet, ak├Żm je orchidea, si z├şskal ve─żk├║ ob─żubu aj v dom├ícnostiach. Jeho pestovanie pritom nemus├ş by┼ą v├┤bec n├íro─Źn├ę. Sta─Ź├ş len dodr┼ża┼ą spr├ívny postup a orchidei vytvori┼ą vhodn├ę podmienky. Ak ste v pestovan├ş orchide├ş za─Źiato─Źn├şkom, odpor├║─Źame v├ím vybra┼ą najmenej n├íro─Źn├Ż druh orchideu Phalaenopsis. Pre jej pestovanie budete potrebova┼ą stanovisko s dostatkom svetla a tepla, nie v┼íak priameho slne─Źn├ęho ┼żiarenia. Priame slne─Źn├ę l├║─Źe toti┼ż orchidei ┼íkodia.

Pri pestovan├ş dodr┼żiavajte odpor├║─Źan├ę mno┼żstvo a pravidelnos┼ą z├ílievky. Po odkvitnut├ş m├┤┼żete z orchidei odstr├íni┼ą odumieraj├║ce ─Źasti a premiestnite ju na chladnej┼íie miesto. Zn├ş┼żte tie┼ż mno┼żstvo z├ílievky. Ak potrebujete tento kvet presadi┼ą, nerobte to viac ako jeden kr├ít do roka. Nezabudnite na vhodn├ę hnojenie. Pri dodr┼żan├ş t├Żchto z├ísad by v├ís orchidea mala pravidelne pote┼íi┼ą svojimi kvetmi.

Vlo┼żi┼ą koment├ír

Pin It on Pinterest